Metoda Wskaźników Kluczowych dla działań obejmujących ciągnięcie, pchanie

Ocena jest przeprowadzana dla pojedynczych czynności i musi się odnosić do jednego dnia roboczego. Jeśli masy ładunków i/lub postawy ciała zmieniają się w obrębie pojedynczego działania, to należy je uśrednić. Jeśli w ramach całej aktywności rośnie liczba zadań związanych z przemieszczaniem ręcznym, w których manipulowanie ładunkiem jest znacznie zróżnicowane, wówczas należy to osobno oszacować i udokumentować.

W ramach oceny bezwzględnie należy przeprowadzić następujące 3 etapy:
1. Wyznaczenie punktów klasyfikacji czasu,
2. Wyznaczenie punktów klasyfikacji wskaźników kluczowych
3. Ocena.

Przy ocenie punktów klasyfikacji zasadniczo dopuszcza się możliwość tworzenia etapów pośrednich (interpolacja). I tak np. częstość wynosząca 40 daje liczbę punktów klasyfikacji czasu = 3.

Arkusz Metody Wskaźników Kluczowych dla czynności obejmujących ciągnięcie, pchanie można ściągnąć klikając tu:

Interaktywny arkusz kalkulacyjny KIM dla czynności obejmujących ciągnięcie, pchanie (plik pdf, 653 kB)
Ten interaktywny arkusz umożliwia wypełnienie formularza w komputerze i automatyczne wyliczenie wyniku oceny ryzyka związanego z czynnością. Wynik może zostać zapisany w komputerze.

Dalsze przydatne informacje o tej metodzie:

Arkusz kalkulacyjny KIM dla czynności obejmujących ciągnięcie, pchanie – wersja do druku (plik pdf, 225 kB)
Ten arkusz jest przeznaczony do użytku bez komputera (ręczne wypełnianie formularza)

Krótka lekcja z przykładami i odpowiedziami na często zadawane pytania (plik pdf, 2 MB)
Ta krótka lekcja zawiera przydatne informacje o stosowaniu KIM w praktyce, przedstawia przykłady oceny i podaje odpowiedzi na często zadawane pytania.

Uwaga!
Procedura ta pozwala jedynie na orientacyjną ocenę warunków pracy przy ciągnięciu i pchaniu ciężarów. Tym niemniej zasadnicze znaczenie ma rzetelna wiedza o ocenianych zadaniach związanych z ręcznym przemieszczaniem, szczególnie przy wyznaczaniu klasyfikacji czasu, masy, dokładności ustawiania, prędkości, postawy ciała i warunków pracy. Jeśli brak jest takiej wiedzy, nie można przeprowadzić oceny. Szacunkowe oceny czy przypuszczenia prowadzą do uzyskania niepoprawnych wyników.

1. krok: Wyznaczenie punktów klasyfikacji czasu

Punkty klasyfikacji czasu są wyznaczane zgodnie z tabelą osobno dla ciągnięcia i pchania na krótkich dystansach z częstym zatrzymywaniem się, a osobno dla ciągnięcia i pchania na dłuższych dystansach:

• Dla ciągnięcia i pchania na krótkich dystansach z częstym zatrzymywaniem się ocenę przeprowadza się na podstawie częstości.
  
• Dla ciągnięcia i pchania na dłuższych dystansach ocenę przeprowadza się na podstawie łącznej odległości.
  

W przybliżeniu należy założyć, że wartością graniczną dla pojedynczej odległości powinno być 5 metrów. W przypadku wątpliwości należy zdecydować, czy częściej występuje startowanie i hamowanie, czy też ciągnięcie na dłuższych odcinkach.

2. krok: Ustalenie punktów klasyfikacji masy, dokładności ustawienia, postawy i warunków pracy

2.1 Przemieszczana masa

Oznaczenie jest przeprowadzane na podstawie tabeli, z uwzględnieniem masy obiektu, który ma być przemieszczany (masa środka transportu plus masa ładunku) oraz charakteru środka transportu (wózek przemysłowy, środek pomocniczy). Bardzo często korzysta się z wózków na kółkach, bez dyszla. Rozróżnia się kółka skrętne oraz kółka stałe (nieskrętne).
Jeśli przemieszczane są różne ładunki w ramach jednej ocenianej czynności, to można wyznaczyć wartość średnią. Dla celów porównawczych można także użyć szczytowych wartości obciążenia. W takim wypadku należy za podstawę przyjąć zmniejszoną częstość występowania takich szczytowych wartości i nie brać pod uwagę całkowitej częstości.

2.2 Dokładność ustawiania i prędkość ruchu

Wartości wyznaczane na podstawie tabeli. Prędkość oznaczona jako „szybko” odpowiada normalnemu chodzeniu. Jeśli w szczególnych warunkach prędkości są wyraźnie większe, to można odpowiednio rozszerzyć tabelę i przyznać 4 lub 8 punktów. Dopuszczalne są interpolacje.

2.3 Postawa

owanych w ocenianym zadaniu.

2.4 Warunki pracy

Aby wyznaczyć punkty klasyfikacji warunków pracy, należy wziąć pod uwagę warunki dla większości czasu pracy. Nie należy uwzględniać sporadycznie występujących niedogodności pozostających bez znacznego wpływu na bezpieczeństwo.

3. krok: Ocena

Każde zadanie jest oceniane na podstawie wyniku oceny ryzyka związanego z czynnością (obliczanego jako suma punktów klasyfikacji wskaźników kluczowych pomnożona przez punkty klasyfikacji czasu). Jeśli zadanie wykonuje kobieta, wynik jest mnożony przez 1,3. Bierze się to stąd, że wydajność kobiet stanowi przeciętnie 2/3 wydajności mężczyzn.

• Podstawą do oceny jest prawdopodobieństwo wystąpienia uszczerbku na zdrowiu. Istota i poziom szkód nie został dokładniej określony. Pod uwagę brane są biochemiczne i fizjologiczne mechanizmy działania w połączeniu z modelami dawki. Uwzględnia się tu fakt, że wewnętrzne uszkodzenia powysiłkowe układu mięśniowo-szkieletowego zależą od krytycznego napięcia przy zastosowanej sile fizycznej. Te siły fizyczne są wypadkową ciężaru przemieszczanego obiektu, wartości przyspieszeń oraz oporu powierzchni podłogi. Niekorzystne postawy ciała oraz zwiększający się czas i/lub częstość obciążania zwiększają obciążenie wewnętrzne.
  Należy przestrzegać instrukcji w szarych polach na str. 2 formularza.
  
• Oceny sumaryczne są trudne w przypadku szeregu zadań związanych z przemieszczaniem ręcznym, ponieważ wykraczają poza informacyjny zakres tej analizy orientacyjnej. Zazwyczaj w takiej sytuacji konieczne są bardziej rozszerzone procedury oceny ryzyka.
  
• Wnioski na temat planowania pracy
  Na podstawie takiego oszacowania ryzyka można bezpośrednio wskazać potrzeby i konieczne kierunki zmian projektowych. Przede wszystkim należy wyeliminować przyczyny wysokiej punktacji w klasyfikacji. W szczególności są to:
  
  
  
  • w przypadku wysokiej punktacji w klasyfikacji czasu – regulacje organizacyjne,
    
  • w przypadku wysokiej punktacji w klasyfikacji masy – zmniejszenie masy ładunków lub zastosowanie odpowiedniego wózka przemysłowego,
    
  • w przypadku wysokiej punktacji w klasyfikacji prędkości ruchu i dokładności ustawiania – zastosowanie prowadnic i zderzaków zatrzymujących w celu zmniejszenia obciążenia roboczego,
    
  • w przypadku wysokiej punktacji w klasyfikacji postawy – poprawa rozplanowania miejsca pracy.
    
  • Warunki pracy zawsze powinny być „dobre”.