Inspekcja o czasie pracy pracowników medycznych

Przestrzeganie przepisów o czasie pracy w placówkach ochrony zdrowia – było jednym z tematów obrad Rady Ochrony Pracy, która zebrała się 8 lipca br. w Sejmie na plenarnym posiedzeniu pod przewodnictwem poseł Izabeli Katarzyny Mrzygłockiej. Problem, z punktu widzenia Państwowej Inspekcji Pracy, przedstawiła Bożena Borys-Szopa, główny inspektor pracy, której towarzyszył zastępca Roman Giedrojć i współpracownicy.

W swoim wystąpieniu szefowa PIP przypomniała, że 1 stycznia bieżącego roku zostały wprowadzone istotne zmiany w zakresie gospodarowania czasem pracy pracowników medycznych. W związku z nimi Państwowa Inspekcja Pracy realizuje temat nadzorczo – kontrolny: „Czas pracy w Zakładach Opieki Zdrowotnej”.

W pierwszym półroczu PIP skontrolowała blisko 140 pracodawców, zatrudniających ponad 50 tysięcy pracowników. Wyniki tych działań wskazują, że przepisy o czasie pracy w zakładach opieki zdrowotnej nie są prawidłowo stosowane.

Zatrudnianie powyżej maksymalnych norm czasu pracy, naruszanie prawa do odpoczynku czy dodatkowe zatrudnianie bez pisemnej zgody pracowników medycznych staje się powszechną praktyką w wielu jednostkach. Podstawową przyczyną tego zjawiska jest zbyt mała liczba zatrudnionych pracowników. Pracodawcy, chcąc sprostać potrzebie zapewniania całodobowej opieki, sięgają do metod będących próbą omijania przepisów o czasie pracy, tj. zatrudniania własnych pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych przez podmioty zewnętrzne. Powoduje to jednak, że pracownicy medyczni kontynuują pracę w stanie zmęczenia, co – jak podkreśliła Bożena Borys-Szopa - jest niedopuszczalne.

Poinformowała, że w wyniku kontroli przestrzegania przepisów o czasie pracy w zakładach opieki zdrowotnej inspektorzy pracy wydali 1.389 wniosków w wystąpieniach, stwierdzili 217 wykroczeń przeciwko prawom pracowników oraz nałożyli 47 mandatów karnych na łączną sumę ponad 53 tysiące złotych. Za niezbędne uznała kontynuowanie działań nadzorczo–kontrolnych w tym zakresie. W praktyce okazuje się, bowiem, że wizyta inspektora pracy w zakładzie opieki zdrowotnej pozwala na rozwiązanie problemu gospodarowania czasem pracy zgodnie z powszechnie obowiązującymi regulacjami prawnymi.

Bożena Borys-Szopa odniosła się również do innego z tematów omawianych tego dnia przez Radę Ochrony Pracy, dotyczącego narażenia na czynniki rakotwórcze i mutagenne oraz promieniowanie jonizujące i elektromagnetyczne jako źródła zagrożeń zawodowych w środowisku pracy. Stwierdziła, że PIP od wielu lat prowadzi kontrole ukierunkowane na bezpieczeństwo i higienę pracy związane z występowaniem czynników chemicznych, w tym rakotwórczych i mutagennych. Wynika z nich, iż pracodawcy nie mają dostatecznej wiedzy niezbędnej do pełnej identyfikacji występujących w zakładzie czynników chemicznych, w tym niebezpiecznych, rakotwórczych, mutagennych i działających na rozrodczość. Konsekwencją tego są bardzo poważne zagrożenia dla zdrowia stwarzane pracownikom.

W tym kontekście szefowa Państwowej Inspekcji Pracy poparła sygnalizowaną przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy konieczność upowszechniania wiedzy o zagrożeniach chemicznych i wymogach unijnego systemu REACH. Jest to pakiet legislacyjny zakładający obowiązkową rejestrację substancji chemicznych, ocenę dokumentacji technicznej oraz ocenę substancji, udzielanie zezwoleń na wykorzystywanie substancji do produkcji i obrotu, a także utworzenie Europejskiej Agencji Chemikaliów z siedzibą w Helsinkach – instytucji odpowiedzialnej za funkcjonowanie systemu REACH, w tym także za rejestrację substancji. Bardzo prawdopodobnym scenariuszem jest bowiem niespełnienie przez dużą część polskich przedsiębiorstw wymogów tego prawa unijnego, zwłaszcza w sferze spełnienia określonych reżimów czasowych dotyczących rejestracji substancji chemicznych. Może to ściągnąć na Polskę dotkliwe sankcje z Brukseli.

Jak podkreśliła Bożena Borys-Szopa, inspekcja pracy - w miarę swoich możliwości - podczas kontroli, różnego rodzaju seminariów, szkoleń, narad i spotkań propaguje tę wiedzę.