Państwowa Inspekcja Pracy jest podległym Sejmowi RP organem nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zakres jej działania i uprawnień określa ustawa z 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362).

Nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy - w zakresie określonym w ustawie - sprawuje Rada Ochrony Pracy, powołana przez Marszałka Sejmu RP.

Państwową Inspekcją Pracy kieruje, powoływany przez Marszałka Sejmu, główny inspektor pracy przy pomocy zastępców. Inspekcję tworzy Główny Inspektorat Pracy, 16 okręgowych inspektoratów pracy oraz działający w ramach terytorialnej właściwości - inspektorzy pracy. Każdy z okręgowych inspektoratów obejmuje zakresem swojej właściwości terytorialnej obszar jednego województwa. W strukturze okręgowych inspektoratów funkcjonują 42 oddziały.

Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi własną placówkę szkoleniową - Ośrodek Szkolenia PIP im. prof. Jana Rosnera we Wrocławiu.

Inspekcja pracy w Polsce chlubi się ponad 80-letnią tradycją. Została powołana 3 stycznia 1919 r. jednym z pierwszych dekretów naczelnika państwa, Józefa Piłsudskiego. Świadczy to o znaczeniu jakie władze odradzającej się Polski przywiązywały do problemów ochrony pracy. Taka tradycja zobowiązuje.