Dla nauczycieli

Szanowni nauczyciele i wychowawcy!

W trosce o bezpieczeństwo młodych pracowników, którzy ulegają wypadkom znacznie częściej niż osoby o dłuższym stażu zatrudnienia, Państwowa Inspekcja Pracy proponuje program edukacyjny „Kultura bezpieczeństwa” dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Celem programu jest przygotowanie młodych ludzi do czekającego ich przejścia ze szkoły do pracy – przekazanie im wiadomości o bezpieczeństwie pracy i przysługujących prawach pracowniczych. Materiały pomocnicze dla nauczycieli zostały przygotowane przez Centralny Instytut Ochrony Pracy po szczegółowej analizie zadań szkoły sformułowanych w programach dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia. Mając na uwadze różnorodność szkół i poziomów kształcenia ponadgimnazjalnego, opracowano jeden wspólny program bazowy jako podstawę dla zaplanowanych indywidualnie kilku lub kilkunastu zajęć lekcyjnych. Tego typu programy realizowane są już z dobrym skutkiem w krajach Unii Europejskiej.

Komplet materiałów potrzebnych do przygotowania zajęć składa się z podręcznika oraz płyty CD. Znajdują się w nim konspekty lekcji i przykładowe testy dla uczniów, a także przystępne omówienia przepisów i przykłady dobrych praktyk.

Serdecznie zapraszamy nauczycieli zainteresowanych prowadzeniem programu edukacyjnego do okręgowych inspektoratów pracy. Liczba miejsc jest niestety ograniczona – dlatego decydować będzie kolejność zgłoszeń. Uczestnicy zapoznają się ze szczegółowymi założeniami programu i otrzymają materiały pomocnicze podczas szkoleń we wrześniu br. W toku realizacji programu otrzymają dodatkowe wsparcie ze strony inspekcji pracy, na przykład w postaci poradnictwa prawnego lub wizyty inspektora pracy na jednej z lekcji. Wszyscy nauczyciele i szkoły biorące udział w programie otrzymają wystawione przez Państwową Inspekcję Pracy świadectwa uczestnictwa.

Uważamy, że dzięki realizacji programu „Kultura bezpieczeństwa” młodzi ludzie będą lepiej przygotowani do podjęcia pierwszej pracy. Wielu z nich uniknie wypadków, które spowodowane są brakiem wiedzy i świadomości zagrożeń zawodowych. Państwa wychowankowie będą mogli lepiej i skuteczniej zadbać o egzekwowanie należnych im uprawnień pracowniczych.

Materiały edukacyjne pt. "Kultura bezpieczeństwa"
dla szkół ponadgimnazjalnych

Materiały edukacyjne pt. „Kultura bezpieczeństwa” dla szkół ponadgimnazjalnych wchodzą w skład komplementarnego materiału pozwalającego na kształcenie z zakresu bezpieczeństwa, higieny pracy i ergonomii na wszystkich poziomach krajowego systemu oświatowego:

  w klasach I-III szkoły podstawowej,

  w klasach IV-VI szkoły podstawowej,

  w gimnazjum,

  w szkołach ponadgimnazjalnych,

Materiały powstały w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym w latach 2002-2004 w wyniku realizacji programu wieloletniego pn. „Dostosowywanie warunków pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej”. Ich autorami są nauczyciele.

Materiał dla szkół ponadgimnazjalnych uwzględnia najważniejsze treści pozwalające na podstawowe przygotowanie uczniów do zdania pod koniec kształcenia w szkole ponadgimnazjalnej egzaminu, który potwierdzałby opanowanie przez nich wiedzy i umiejętności z zakresu podstawowego szkolenia bhp. Materiał może służyć również do zorganizowania takiego szkolenia dla uczniów niezależnie od programu szkolnego.

W celu zweryfikowania przydatności materiałów w praktyce szkolnej przeprowadzono ich pilotażowe wdrożenie w roku szkolnym 2003/2004. Uczestniczyło w  nim 49 szkół, po kilkanaście z każdego poziomu edukacyjnego. Zgłoszone uwagi i nowe propozycje dotyczące treści, metodyki nauczania, jak i zaproponowanych narzędzi edukacyjnych zostały uwzględnione w końcowej redakcji dokonanej przez zespół autorski i przyczyniły się do udoskonalenia materiałów.
Materiał dla szkół ponadgimnazjalnych (podobnie jak pozostałe) ma strukturę modułową i obejmuje 21 tematów lekcyjnych podzielonych na 5 modułów (łącznie 253 strony materiału), 150 foliogramów i 20 filmów do wybranych tematów zajęć.
 

Prawna ochrona pracy

Elementy ergonomii, fizjologii i higieny pracy

Zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy

Bezpieczeństwo poza pracą

Postępowanie w sytuacjach zagrożeń, awarii i wypadków
 

  System ochrony i nadzoru nad warunkami pracy w Polsce.

  Prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

  Ochrona pracy kobiet, młodocianych i niepełnosprawnych.

  Postępowanie w związku z wypadkiem przy pracy i chorobą zawodową oraz świadczenia z tego tytułu.
 

  Ergonomia w kształtowaniu warunków pracy.

  Fizjologia pracy.

  Higiena pracy.

  Higieniczne warunki pomieszczeń pracy.
 

  Czynniki występujące w środowisku pracy

  Zagrożenia od urządzeń elektrycznych.

  Oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy. Promieniowanie.

  Drgania mechaniczne – wibracje. Hałas w środowisku pracy.

  Zagrożenia czynnikami chemicznymi w środowisku pracy i profilaktyka.

  Zagrożenia czynnikami biologicznymi w środowisku pracy.

  Czynniki psychofizyczne w środowisku pracy.

  Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy.

  Środki ochrony indywidualnej.
 

  Bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

  Bezpieczeństwo w górach i nad wodą.
 

  Zasady postępowania w razie pożaru i wybuchu.

  Zasady udzielania pierwszej pomocy.
 

  Karta modułu, która informuje o jego czasie realizacji, celach edukacyjnych ogólnych, zastosowanych pomocach dydaktycznych, treściach modułu oraz przedstawia wykaz literatury pomocniczej,

  Karty poszczególnych jednostek tematycznych określające temat, czas realizacji, wykaz pomocy dydaktycznych, cele operacyjne, treści nauczania, a także plan zajęć ze wskazówkami metodycznymi, szczegółowy scenariusz zajęć oraz spis foliogramów i materiały pomocnicze dla nauczyciela (ćwiczenia dla grup i ćwiczenia indywidualne oraz ich rozwiązania),

  Materiał źródłowy dla ucznia do każdej jednostki tematycznej zawierający informacje podstawowe oraz ćwiczenia i pytania kontrolne,

  Foliogramy.
 

Materiały stanowią komplementarny zbiór pomocy dydaktycznych do tematów lekcji związanych z bezpieczeństwem i zdrowiem, które w niektórych przypadkach pokrywają się z treściami programowymi różnych przedmiotów np. biologii, chemii, fizyki, wychowania fizycznego i wychowania obronnego czy różnych przedmiotów zawodowych. W większości są to jednak treści całkowicie nowe i autorzy materiałów proponują, aby wykorzystać na ich nauczanie godziny wychowawcze lub np. godziny dyrektorskie.

Materiały są obszerne, co daje możliwość elastycznego wyboru tych elementów planów zajęć, które wynikają z potrzeb dydaktycznych w danej szkole i klasie. Materiały mają pomóc nauczycielowi przy realizacji treści programowych kształtujących wśród uczniów podstawy bezpiecznych i prozdrowotnych zachowań oraz przygotowujących ich do bezpiecznego wykonywania obowiązków pracowniczych.
 

Więcej informacji o materiałach edukacyjnych: www.ciop.pl