– Zapewniam, że po 8 lipca inspektorzy pracy nie rzucą się w wir kontroli, by u każdego przedsiębiorcy szukać nadużyć związanych z zatrudnieniem na podstawie umów cywilnoprawnych i dokonywać ich przekształceń w umowy o pracę. Będziemy działać na podstawie analizy ryzyka, czyli nowego narzędzia cyfrowego pomagającego nam typować do kontroli podmioty, w których z największym prawdopodobieństwem dochodzi do obchodzenia prawa – powiedział Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
21 kwietnia w Centrum Dydaktyczno-Naukowym Mikroelektroniki i Nanotechnologii Uniwersytetu Rzeszowskiego odbyła się konferencja pt. „Umowa o pracę czy cywilnoprawna? Granice elastyczności zatrudnienia a rola Państwowej Inspekcji Pracy w ochronie pracowników”. Spotkanie zainaugurowało ogólnopolski cykl konferencji poświęconych ograniczeniu nadużyć w zatrudnianiu na podstawie umów cywilnoprawnych. Wydarzenia te skierowane są przede wszystkim do pracodawców, instytucji rządowych i samorządowych oraz organów kontroli i nadzoru nad warunkami pracy.
– Cieszę się, że mogę rozmawiać z przedstawicielami wielu środowisk o rozwiązaniach, które za kilka tygodni będą do dyspozycji inspektorów pracy. Trzeba obalić wiele mitów, które już narosły w związku z nowymi uprawnieniami. Będziemy robić to samo co dziś, tylko skuteczniej. Przecież już teraz inspektorzy, działając bez władczych rozstrzygnięć, doprowadzają do przekształcenia kilku tysięcy umów rocznie. Dalej będziemy działać racjonalnie i oceniać rzeczowo każdą sprawę – zadeklarował Marcin Stanecki.
Główny Inspektor Pracy w swojej prezentacji omówił tryb i nową procedurę weryfikacji zasadności nawiązania zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej. Podkreślał, że na początku działania inspektora pracy będą miały charakter niewładczy, nakłaniający strony do dobrowolnej zmiany łączącej je umowy.
– Jeżeli inspektor pracy stwierdzi zawarcie umowy cywilnoprawnej z naruszeniem art. 22 § 1 Kodeksu pracy, skieruje do pracodawcy polecenie usunięcia naruszeń. Polecenie to nic innego jak zaproszenie do rozmów, spotkania stron. Inspektor pracy, wydając polecenie, określi termin jego wykonania w taki sposób, żeby ocena jego wykonania w oparciu o całokształt okoliczności sprawy nastąpiła w trakcie trwania kontroli – powiedział Marcin Stanecki.
Podkreślił, że inspektorzy pracy będą musieli działać z dużą starannością. Choć zawarta w Kodeksie pracy definicja stosunku pracy określa jego podstawowe cechy, to interpretacja tych przepisów w praktyce stwarza wiele problemów.
– Szczególnie problematyczna wydaje się kwestia nadzoru sprawowanego nad zleceniobiorcą oraz powoływanie się na zasadę swobody zawierania umów. Przedsiębiorcy uznają, że same postanowienia umowy zlecenia, wykluczające stosowanie do danego stosunku prawnego przepisów prawa pracy, w tym np. zapisów o możliwości zastępowania zleceniobiorcy przez osobę trzecią czy możliwości wykonywania zlecenia w dowolnych godzinach i dniach, decydują jednoznacznie o jego charakterze. Jak wiadomo jednak, nie treść umowy ma znaczenie, a faktyczny sposób wykonywania pracy – przypomniał Główny Inspektor Pracy.
