Często mówimy, że misją Państwowej Inspekcji Pracy jest bycie strażnikiem przepisów. Prawdziwym fundamentem naszej służby jest człowiek i jego godność – przekonuje Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy.
Na zaproszenie przewodniczącego Senackiego Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju Krzysztofa Kwiatkowskiego oraz prezes Fundacji na Rzecz Rozwoju Probacji „PROBARE” dr Eweliny Wojtery-Stasiorowskiej w obecności marszałkini Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, szef Państwowej Inspekcji Pracy Marcin Stanecki uczestniczył w posiedzeniu dotyczącym wdrożenia projektu pod patronatem honorowym Ministerstwa Sprawiedliwości „Standardy w obronie godności – Systemowy model postępowania służb publicznych wobec osób z niepełnosprawnością niewidoczną i neuroróżnorodnością”.
Niepełnosprawność, szczególnie ta niewidoczna czy neuroróżnorodność, stanowi przyczynę braku odpowiedniej komunikacji między stronami stosunków pracy, które rodzą potrzebę interwencji ze strony Inspekcji. Rolą inspektorki czy inspektora pracy jest wtedy mediacja między pracownikiem i pracodawcą, prowadząca do łagodzenia niepotrzebnych sporów.
– Doświadczenia Państwowej Inspekcji Pracy dowodzą, że poszanowanie praw i godności osób z niepełnoprawnością niewidoczną czy neuroróżnorodnością to ogromne wyzwanie dla służb publicznych. Bardzo cieszy mnie inicjatywa, żeby systemowo uregulować podejście służb do tych osób. Nie możemy pozwolić, by bez swojej winy zostały one bez naszego wsparcia – powiedział szef Państwowej Inspekcji Pracy Marcin Stanecki.
Obowiązek poszanowania godności każdego człowieka został wyrażony w art. 30 Konstytucji RP. Oznacza nie tylko obowiązek działania w granicach wyznaczonych przez obowiązujące regulacje prawne, lecz jest także gwarantem poszanowania prywatności i integralności psychicznej wszystkich osób mających kontakt z administracją publiczną. W przypadku Państwowej Inspekcji Pracy znajduje to odzwierciedlenie m.in. w Kodeksie etyki pracowników Państwowej Inspekcji Pracy. Normy te zobowiązują inspektorki i inspektorów pracy do zachowania bezstronności, rzetelności, poufności oraz respektowania godności każdej osoby.
Systemowy model postępowania Państwowej Inspekcji Pracy respektuje prawa człowieka i uwzględnia uniwersalne projektowanie działań publicznych. Jego kluczowe elementy to egzekwowanie przestrzegania przepisów przez pracodawców oraz właściwe rozpoznawanie ryzyk psychospołecznych wynikających z zatrudnienia pracowników.
Co najistotniejsze, wszystkie wykonywane przez Państwową Inspekcję Pracy zadania są organizowane w sposób zapewniający ich dostępność dla możliwie szerokiego kręgu odbiorców, bez konieczności uprzedniego ustalania i ujawniania szczególnych potrzeb tych osób. Niepełnosprawność niewidoczna i neuroróżnorodność może bowiem dotyczyć zarówno pracowników, jak i innych osób fizycznych, w tym pracodawców i osób zarządzających pracownikami, z którymi styczność mają organy Państwowej Inspekcji Pracy.
W sytuacjach, w których zastosowanie rozwiązań o charakterze ogólnym okazuje się niewystarczające, konieczne jest stosowanie racjonalnych usprawnień. Polegają one na indywidualnym dostosowaniu sposobu prowadzenia czynności do potrzeb konkretnej osoby. Stanowi to jednak duże wyzwanie z uwagi na zróżnicowany charakter potrzeb takich osób.
Kluczowe znaczenie ma przy tym sposób komunikacji. Z doświadczeń Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że musi on być jasny, pozbawiony ocen i dostosowany do odbiorcy, umożliwiający rzeczywiste zrozumienie sytuacji oraz aktywny udział w prowadzonych czynnościach. Rozwiązania stosowane przez pracowników Inspekcji Pracy obejmują przykładowo: umożliwienie szerszego wykorzystania komunikacji pisemnej, jasne i spokojne przedstawienie przebiegu procedury, wydłużenie czasu na wypowiedź, unikanie nadmiernie złożonych komunikatów czy zapewnienie warunków rozmowy ograniczających stres i presję sytuacyjną.
– Często mówimy, że misją Państwowej Inspekcji Pracy jest bycie strażnikiem przepisów. Prawdziwym fundamentem naszej służby jest człowiek i jego godność – stwierdził Główny Inspektor Pracy.