Państwowa Inspekcja Pracy podejmuje liczne inicjatywy edukacyjne mające na celu budowanie kultury bezpieczeństwa także wśród dzieci i młodzieży. Tylko w ten sposób można wyedukować przyszłych pracowników świadomych zagrożeń i zmniejszyć liczbę ofiar wypadków przy pracy – podkreśla Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
„Prewencja wśród dzieci i młodzieży jako element kształtowania kultury bezpieczeństwa” to temat informacji, jaką Główny Inspektor Pracy przedstawił członkom sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.
Z danych Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) oraz Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że prawdopodobieństwo wystąpienia poważnego wypadku przy pracy jest wyższe w przypadku osób w wieku 18-24 lat niż wśród starszych pracowników.
– Nasze doświadczenia potwierdzają to zjawisko. W Polsce duża liczba ofiar wypadków przy pracy to młode osoby bez doświadczenia w początkowym okresie zatrudnienia. Sytuacja ta wynika z wielu czynników, wśród których należy wymienić przede wszystkim niedostateczne umiejętności oraz niewystarczające przeszkolenie młodych ludzi w zakresie bezpiecznego sposobu wykonywania pracy – wskazuje Marcin Stanecki.
Jego zdaniem kultura bezpieczeństwa nie powstaje w zakładzie pracy. Najlepsze efekty przynoszą działania edukacyjne, rozpoczynane możliwie jak najwcześniej, jeszcze przed wejściem młodych ludzi na rynek pracy. Z tego względu Państwowa Inspekcja Pracy podejmuje liczne inicjatywy edukacyjne, które mają na celu budowanie kultury bezpieczeństwa również wśród dzieci i młodzieży.
Inspekcja angażuje kolejne młode pokolenia w działania podnoszące świadomość w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy, przestrzegania prawa pracy, legalnego zatrudnienia i ochrony przed wyzyskiem.
Od 2013 roku Państwowa Inspekcja Pracy organizuje ogólnopolski konkurs „Poznaj swoje prawa w pracy” dla uczniów powyżej 15. roku życia ze szkół ponadpodstawowych biorących udział w programie edukacyjnym „Kultura bezpieczeństwa”. W roku szkolnym 2025/2026 do konkursu, objętego honorowym patronatem ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra edukacji narodowej oraz Rzecznika Praw Dziecka, zgłosiło się blisko 8 tys. uczniów z 391 szkół.
Młodzież kształcąca się w zawodach rzemieślniczych ma okazję sprawdzić się w ogólnopolskim konkursie „Bezpiecznie od startu”. Konkurs promuje wiedzę z zakresu prawa pracy oraz bezpieczeństwa i higieny. Honorowy patronat nad ubiegłoroczną edycją objęli: minister edukacji, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, Rzecznik Praw Dziecka oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy.
Budowanie kultury bezpieczeństwa może trwać także w wakacje. W zeszłym roku w miejscowościach turystycznych – takich jak Ostróda, Giżycko czy Mikołajki – zorganizowano mobilne stoiska poradnictwa prawnego pod nazwą „Patent na pierwszą pracę”, a na terenie województwa śląskiego realizowano projekt informacyjny pod nazwą „Pierwsza praca – pierwszy krok”, którego zadaniem było rozpowszechnienie obowiązujących przepisów dotyczących m.in. powierzania pracy sezonowej, zatrudniania młodocianych, legalności zatrudnienia, zawierania umów o pracę, a także kwestii dotyczących wynagrodzenia z tytułu umów o pracę i umów cywilnoprawnych.
– W tym roku także będziemy tam, gdzie wypoczywa młodzież. Czas wakacji to czas podejmowania pierwszych działań zarobkowych. Niedoświadczona osoba może być ofiarą nieuczciwego przedsiębiorcy. Chcemy chronić i uświadamiać młodych ludzi, by nie zaczynali pracy do rozczarowań – podkreśla Główny Inspektor Pracy.
Inspektorzy pracy biorą udział w targach pracy i dniach kariery, współpracują z uczelniami, organizacjami młodzieżowymi i instytucjami rynku pracy. Inspekcja prowadzi działania skierowane do młodzieży w Internecie, mediach społecznościowych oraz w przestrzeni publicznej.
– Tak szerokie spektrum kanałów komunikacji pozwala skutecznie docierać do młodych odbiorców i przekazywać im wiedzę w sposób nowoczesny oraz dostosowany do ich sposobu korzystania z informacji – mówi szef Państwowej Inspekcji Pracy.
Państwowa Inspekcja stara się docierać z przekazem dotyczącym bezpieczeństwa także do najmłodszych ze wszystkich środowisk.
Przykładem może być Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Wioski bez Troski”. Nadrzędnym celem konkursu jest upowszechnianie zasad bezpiecznej pracy w gospodarstwie rolnym, promowanie ochrony zdrowia i życia oraz popularyzowanie podstawowych zasad profilaktyki zdrowotnej. Tego typu inicjatywy nie tylko rozwijają wiedzę dzieci, ale także angażują rodziców i wzmacniają przekaz dotyczący bezpieczeństwa całej rodziny. W ubiegłorocznej edycji konkursu udział wzięło 31 471 uczniów z 2677 szkół podstawowych z obszarów wiejskich.
Nową inicjatywą skierowaną do najmłodszych jest konkurs na maskotkę Państwowej Inspekcji Pracy „Przyjaciel Bezpiecznej Pracy”. Wpłynęło ponad 3 tysiące prac wykonanych przez dzieci w wieku od 7 do 15 lat.
– Jestem bardzo poruszony liczbą prac konkursowych, jakie zostały do nas nadesłane. Przed nami najtrudniejsze zadanie. Musimy wskazać zwycięski projekt, a jest z czego wybierać. Najlepsza praca stanie się inspiracją do stworzenia oficjalnej maskotki Państwowej Inspekcji Pracy, która w przyszłości będzie wspierać nasze działania informacyjne i edukacyjne – mówi Marcin Stanecki.