Nie treść umowy ma znaczenie, a faktyczny sposób wykonywania pracy – wyjaśnia Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
Główny Inspektor Pracy uczestniczył w konferencji „Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy jako przejaw systemowej ochrony osób zatrudnionych”. Spotkanie ekspertów prawa pracy, pracodawców i partnerów społecznych zostało zorganizowane przez Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. profesora Jana Rosnera we Wrocławiu.
Konferencja była okazją do dyskusji nad praktycznymi skutkami nowych regulacji, ich wpływem na rynek pracy oraz granicami ingerencji administracji publicznej w swobodę kontraktowania.
W trakcie wydarzenia omówiono zagadnienia dotyczące relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym a kontrolą sądową wydanych decyzji, postępowania dowodowego w toku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, a także potencjalnych skutków organizacyjnych i finansowych dla przedsiębiorców wynikających z reklasyfikacji zatrudnienia. Wiele uwagi poświęcono praktycznym aspektom prowadzenia kontroli po wejściu w życie nowych przepisów oraz wpływowi projektowanych zmian na przyszły model ochrony pracy i funkcjonowanie rynku zatrudnienia w Polsce.
– Stwierdzenie podczas kontroli istnienia cech stosunku pracy wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania. Wiąże się to z zebraniem obszernego materiału dowodowego, który będzie stanowił podstawę do ewentualnego zakwestionowania umowy cywilnoprawnej. Niemniej jednak, co należy podkreślić, prowadzenie czynności kontrolnych w tym zakresie wiąże się z wieloma trudnościami i z pewnością nie będzie rutynowym działaniem – wskazywał Marcin Stanecki.
Szef Państwowej Inspekcji Pracy podkreślał, że trudności w badaniu nadużyć w stosowaniu umów cywilnoprawnych wynikają z postawy samych zleceniobiorców. Osoby posiadające status ucznia czy studenta zdecydowanie częściej decydują się na zawarcie umów cywilnoprawnych i nie są zainteresowane zawieraniem umów o pracę. Wynika to w dużej mierze z możliwości otrzymania wyższego wynagrodzenia za świadczone zlecenie, które w przypadku osób uczących się do 26. roku życia nie podlega potrąceniom na składki na ubezpieczenia społeczne ani na podatek PIT. Wiele takich osób nie chce wiązać się z konkretnym przedsiębiorcą na dłuższy czas. Ponadto tryb rozwiązania umowy zlecenia, ze względu na brak jakichkolwiek ograniczeń w praktyce, umożliwia szybsze rozstanie zarówno na wniosek zleceniobiorcy, jak i zleceniodawcy.
– W myśl nowych przepisów, jeżeli w toku kontroli inspektor pracy stwierdzi, że pracodawca zawarł umowę cywilnoprawną z naruszeniem art. 22 § 1 Kodeksu pracy, będzie mógł skierować do niego polecenie usunięcia naruszeń dotyczących niezawarcia umowy o pracę. W razie niewykonania tego polecenia okręgowy inspektor pracy będzie uprawniony do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy albo do wniesienia powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy – wyjaśnia Marcin Stanecki.