Zgodnie z Kodeksem pracy, w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca może – na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej – udzielić mu czasu wolnego od pracy w takim samym wymiarze, tj. 1:1.
Udzielenie czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych może nastąpić również bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca jest zobowiązany udzielić czasu wolnego najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego w wymiarze o połowę wyższym od liczby przepracowanych godzin nadliczbowych, czyli według przelicznika 1:1,5. Jednocześnie udzielenie czasu wolnego nie może spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.
Jeżeli pracodawca błędnie udzielił czasu wolnego za godziny nadliczbowe, tj. w wymiarze 1:1 zamiast 1:1,5, należy ustalić, za ile godzin nadliczbowych czas wolny został udzielony w sposób odpowiadający ustawowemu przelicznikowi. Za pozostałe godziny pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie wraz z odpowiednim dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych.
Przykład:
Pracownik przepracował w okresie rozliczeniowym 12 godzin nadliczbowych. Pracodawca z własnej inicjatywy udzielił mu 12 godzin czasu wolnego, a więc zastosował nieprawidłowy przelicznik 1:1.
Aby ustalić, jaka część czasu wolnego odpowiada prawidłowemu przelicznikowi 1:1,5, należy wykonać następujące działanie:
12 ÷ 1,5 = 8
Oznacza to, że 12 godzin czasu wolnego rekompensuje prawidłowo jedynie 8 godzin nadliczbowych. Za pozostałe:
12 − 8 = 4 godziny
pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych.