W art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został wskazany zakres podmiotowy dostępu cudzoziemców do rynku pracy w Polsce. Co do zasady, cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy, jeżeli przebywa legalnie na terytorium RP, podstawa jego pobytu uprawnia do wykonywania pracy oraz:
- posiada odpowiednie zezwolenie na pracę bądź oświadczenie o powierzeniu pracy wpisane do ewidencji oświadczeń (art. 3 ust. 3), bądź zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (art. 3 ust. 2) lub
- ma prawo wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę (art. 3 ust. 5) lub
- ma swobodny dostęp do rynku pracy (art. 3 ust.1).
Z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy wynika, że swobodny dostęp do rynku pracy ma cudzoziemiec, który jest małżonkiem obywatela polskiego lub osoby, o której mowa w pkt 6-12 lub 14, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego. W myśl art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, między innymi gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.