– „Jutro to dziś, tyle że jutro” – słowami Sławomira Mrożka przywitał młodych uczestników debaty Parlament Przyszłości Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń. – Przed wami przyszłość, więc to dobrze, że dziś mówimy o jutrze, bo ono jest już dzisiaj.
Obrady Parlamentu Przyszłości odbyły się w Sali Kolumnowej Sejmu RP, a poświęcone były wyzwaniom, przed którymi stają dziś młodzi ludzie rozpoczynający swoją ścieżkę zawodową. W centrum dyskusji znalazły się kwestie praw pracowniczych, bezpieczeństwa i higieny pracy i dobrostanu psychicznego, a także wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na przyszłość rynku pracy w Polsce.
– Nie rodzimy się po to, żeby pracować, ale pracujemy, żeby żyć. Żyć godnie. Ale też dobrze jest, kiedy praca daje nam satysfakcję – mówił na przywitanie Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń.
Spotkanie zostało zorganizowane przez Państwową Inspekcję Pracy oraz Sejm RP, a honorowy patronat nad nim objął Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. W liście skierowanym do uczestników zaznaczył:
Cieszę się, że w Sejmie wybrzmiewa głos młodych ludzi, którzy chcą rozmawiać o wyzwaniach współczesności, a jednym z nich jest kształtowanie rynku pracy w nadchodzących dekadach.
Marszałek podkreślił także znaczenie sztucznej inteligencji i konieczność współpracy, by postęp technologiczny służył człowiekowi, a nie działał na jego szkodę.
Słowo do zebranych skierowała również listownie ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Napisała w nim: „bez waszego głosu polski parlament, polska polityka i debata publiczna są zdane na wyobrażenia i stereotypy, często uproszczone, krzywdzące, fałszywe”. Przypomniała o mitach występujących na rynku pracy i dodała: „Narzekania nie należy się wstydzić, z narzekania, z buntu bierze się działanie, a z działania – zmiana”.
Ministra podkreśliła też znaczenie reformy Państwowej Inspekcji Pracy, która umożliwia przekształcanie umów cywilnoprawnych wykonywanych niezgodnie z prawem w pełnoprawne umowy o pracę, co także zwiększa ochronę młodych pracowników.
Płatny urlop, płatne nadgodziny, ochrona przed zwolnieniem z dnia na dzień to nie przywilej, który przychodzi z wiekiem. To prawo każdego pracownika – napisała w liście skierowanym do zebranych w Sali Kolumnowej.
Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń, odnosząc się także do słów ministry Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, zachęcał do młodych do otwartej dyskusji:
– Bardzo liczę na wasze głosy. Chcemy być nie tylko urzędem egzekwującym przestrzeganie prawa, ale także urzędem, który będzie wyczuwał potrzeby rynku pracy i młodych ludzi, aby w odpowiedni sposób przygotowywać się do dalszej działalności. Bo poza działalnością kontrolną prowadzimy szeroką działalność prewencyjną i promocyjną, czego efektem jest chociażby dzisiejsze spotkanie.
Program konferencji obejmował trzy sesje tematyczne, które pozwoliły spojrzeć na wyzwania młodego pokolenia z różnych perspektyw. Podczas pierwszej sesji, „Zastępowalni niezastąpieni. Generacja AI – młodzi Polacy na cyfrowym rynku pracy”, dyskutowano o przemianach spowodowanych rozwojem sztucznej inteligencji oraz o znaczeniu kompetencji cyfrowych. Zwracano uwagę na to, że technologia jest narzędziem, które można i warto wykorzystywać, ale istotne jest podejście do niej.
Druga sesja, „Bezpieczeństwo i higiena pracy – dobrostan psychiczny”, podkreśliła znaczenie relacji w pracy oraz zdrowia psychicznego pracowników, wskazując, że bezpieczeństwo w pracy to nie tylko formalności, ale również działania na rzecz poprawy atmosfery i zapobiegania wypadkom.
Ostatnia sesja, „Czerwone flagi w pracy – prawo pracy”, skupiła się na stabilności zatrudnienia oraz identyfikacji niepokojących sygnałów w relacjach pracowniczych. Podkreślono, że znajomość przepisów jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa na rynku pracy.
Młodzi zabierają głos
– Obawiam się kwestii finansowych oraz niestabilności zatrudnienia – powiedziała Oliwia Kotowska ze Stowarzyszenia Precedens.
– Moje obawy dotyczą braku stabilności związanego z coraz szybszym rozwojem sztucznej inteligencji oraz świadomością pracodawców w tym zakresie – dodał Wojciech Nawrocki z Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT.
– Najbardziej obawiam się błędnego koła rekrutacji. Bardzo często na stanowiskach przeznaczonych dla młodych osób wymaga się już kilkuletniego doświadczenia. Dla nas, dla studentów, stanowi to ogromną barierę. Nikt nie chce nam dać tej pierwszej szansy i odpowiedniego czasu na wdrożenie – podkreśliła Olga Tymińska z Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej.
– Obawiam się, że jako młody pracownik nie będę umiała pokazać przełożonym mojej faktycznej wartości – zaznaczyła Aleksandra Prędota ze Związku Rzemiosła Polskiego.
– Jesteśmy otwarci na innych ludzi oraz inne perspektywy i potrafimy stawiać granice – powiedziała Natalia Kolenda z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pracowników Służby BHP.
– Umiemy dostosować się do zmieniającego się rynku pracy oraz dobrze odnajdujemy się w obszarze nowych technologii, ponieważ tak naprawdę towarzyszą nam one od urodzenia – dodał Maciej Krzysztof z Parlamentarnej Rady Młodzieżowej.
– Nasze atuty to gotowość do nauki, łatwość w adaptacji oraz wysoko postawiona poprzeczka dla pracodawcy. Rynek pracy to nie tylko przestrzeń dla pracodawcy, by znaleźć odpowiedniego pracownika, ale także miejsce, gdzie pracownik szuka odpowiedniego pracodawcy – podkreślił Stanisław Zawadzki z Parlamentarnej Rady Młodzieżowej.
– Naszym największym atutem jest to, że nie boimy się mówić o naszych granicach, dobrostanie psychicznym i tym, jakie warunki powinny panować w miejscu pracy. Urodziliśmy się w erze technologii, więc świetnie sobie z nią radzimy i dodatkowo wnosimy masę pozytywnej energii do miejsca pracy, świeże pomysły oraz ogromną wrażliwość społeczną – zaznaczyła Olga Tymińska z Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej.
– Uważam, że po części już to zrobiła, ponieważ obecnie nie mamy do czynienia tylko z modelami AI, ale również z asystentami, które potrafią zastąpić nas praktycznie w każdej pracy. Widać to już w social media, e-commerce czy komunikacji społecznej – powiedział Wojciech Nawrocki z Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT.
– Ważne, by instytucje państwowe niwelowały negatywny wpływ sztucznej inteligencji na rynek pracy. Bez tego może dojść do wzrostu bezrobocia oraz stworzenia się warstwy prekariatu – zastrzegł Stanisław Zawadzki z Parlamentarnej Rady Młodzieżowej.
– Aby był człowiekiem. Aby relacja pracownik – pracodawca nie opierała się na zwykłej hierarchii, ale na wzajemnym zrozumieniu i szacunku – stwierdził Wojciech Nawrocki z Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT.
– Ja oczekuję przede wszystkim przejrzystości i ustalenia jasnych zasad, których obie strony będą się trzymały od początku do końca. Przejrzystości wynagradzania i umowy oraz poszanowania moich praw. Chcę też realnego procesu wdrożenia, a nie rzucenia na głęboką wodę z poleceniem „radź sobie” – stwierdziła Olga Tymińska z Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej.
Inspekcja Pracy gotowa do pomocy
– Ta debata była przede wszystkim dla pokolenia, które stoi u progu wielkich wyzwań i szans. Bo to młodzi ludzie ukształtują naszą wspólną przyszłość. Ale była też bardzo ważna i dla nas. Żebyśmy my, ludzie już z pewnym doświadczeniem, mogli wyjść naprzeciw oczekiwaniom, żebyśmy mogli ułatwić kolejnym pokoleniom start w życie zawodowe – powiedział Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń.
Jakub Chojnicki, główny specjalista w Departamencie Prewencji i Promocji w Głównym Inspektoracie Pracy, namawiał:
– Domagajcie się wiedzy od swoich pracodawców, domagajcie się informacji, jak bezpiecznie pracować, domagajcie się wiedzy płynącej z oceny ryzyka zawodowego, domagajcie się i stawiajcie opór przeciwko wysyłaniu was do prac, z których możecie nie wrócić.
Kamila Pawłowska, psycholog z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Kielcach, podkreślała znaczenie higieny psychicznej:
– Atmosfera w miejscu pracy to drugi, zaraz po wynagrodzeniu, powód, dla którego ludzie zmieniają pracę. Dobrostan psychiczny się monetyzuje. To się po prostu pracodawcom opłaca, bo jeżeli pracownik dobrze się czuje w pracy, to jej nie zmienia. Od kilkunastu lat w Inspekcji Pracy zajmuję się tym zjawiskiem i mam wrażenie, że w aspekcie higieny psychicznej w miejscu pracy w ostatnich 2-3 latach pokonaliśmy lata świetlne. Niezgoda na przemoc tworzy nową kulturę w miejscach pracy. I to się przekłada na statystyki. Pomiędzy 2024 a 2025 rokiem Inspekcja Pracy odnotowała ponad 40-procentowy wzrost skarg na mobbing. To z jednej strony pokazuje, że niekoniecznie dobrze dzieje się na rynku pracy, ale z drugiej, i to jest ta optymistyczna wersja, rośnie świadomość, że na przemoc w miejscu pracy należy reagować.
Marcin Grzelak, doradca Głównego Inspektora Pracy, skupił się na tym, co najważniejsze dla młodych ludzi szukających pracy:
– Kiedy wsłuchuję się w głos młodych wchodzących na rynek, chociażby w kontekście konkurencji ze strony sztucznej inteligencji, widzę trzy grupy: środkowa to obawa, skrajna to obawa do potęgi, a niszowa grupa to spokój i rozsądek. Na przestrzeni wieków zawody z różnych powodów pojawiały się i znikały. Rynek po prostu ewoluuje. Dlatego warto rozmawiać. Podpowiem, co może się przydać, gdy staracie się o zatrudnienie i widzicie w ofercie słowo „doświadczenie”. Dla osoby analizującej znaczy to „umiejętność”. I to jest kluczowe dla sukcesu młodego człowieka na rynku pracy: umiejętność.
Parlament Przyszłości stworzył przestrzeń do rozmowy o budowaniu rynku pracy, który odpowiada na potrzeby młodego pokolenia, jest oparty na poszanowaniu prawa, bezpieczeństwie oraz odpowiedzialnym wykorzystaniu technologii. Całość prowadził rzecznik prasowy Głównego Inspektora Pracy Mateusz Rzemek. Uczestniczyli w nim przedstawiciele licznych organizacji społecznych, młodzieżowych, studenckich i pracowniczych, takich jak Naczelna Organizacja Techniczna, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP, Parlament Studentów RP, Parlamentarna Rada Młodzieżowa, Stowarzyszenie Precedens, Związek Harcerstwa Polskiego, Stowarzyszenie Parlament Młodych RP, Związek Rzemiosła Polskiego oraz Ochotnicze Hufce Pracy.
Galeria
