Επίπεδο II

Επίπεδο II - Αξιολόγηση κινδύνου στο επίπεδο του ελέγχου

Αξιολόγηση της πιθανότητας μυοσκελετικής υπερφόρτισης

Απαιτείται γνώση της εργασίας που πρόκειται να αξιολογηθεί. Τα μέλη του προσωπικού κατά κανόνα διαθέτουν τις γνώσεις αυτές. Στην περίπτωση χρηστών που δεν διαθέτουν τις σχετικές γνώσεις, πρέπει πρώτα να πραγματοποιείται μελέτη της εργασίας.
Η αξιολόγηση κινδύνου περιλαμβάνει

την περιγραφή των βασικών απαιτήσεων της εργασίας και των εργασιακών συνθηκών και
την ποσοτικοποίηση του επιπέδου πίεσης βάσει βαθμολογίας επικινδυνότητας.

που χρησιμοποιούνται αμφότερα στην Ευρώπη.

Για λόγους διασφάλισης της ποιότητας, οι ειδικές οδηγίες για αμφότερα τα εργαλεία (KIM και MAC) πρέπει να μελετώνται προσεκτικά.

Στόχοι

Περιγραφή των βασικών απαιτήσεων της εργασίας και των εργασιακών συνθηκών
Ποσοτικοποίηση του επιπέδου σωματικής πίεσης
Αξιολόγηση αντικειμενικού κινδύνου– υπολογισμός βαθμολογίας επικινδυνότητας
Υπόδειξη σημείων παρέμβασης (επανασχεδιασμός ή/και ιατρική περίθαλψη)

Χρήστες-στόχοι, προϋποθέσεις εφαρμογής

Καλή γνώση της εργασίας που πρόκειται να αξιολογηθεί
Στοιχειώδεις γνώσεις σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία
Δεν απαιτείται ειδική εργονομική κατάρτιση
Κοινή λογική

Προσπάθεια

Εάν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες και γνώσεις γύρω από την εργασία, απαιτούνται μόνο λίγα λεπτά.
Εάν δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες πρέπει να διεξαχθεί πρώτα μελέτη της εργασίας και κινησιολογική ανάλυση. Στην περίπτωση αυτή, η προσπάθεια που απαιτείται εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της εργασίας, τον βαθμό επαναληψιμότητάς της και τις συνθήκες εργασίας. Κατά μέσο όρο απαιτούνται περίπου 20 λεπτά.

Εργαλεία

Για την αξιολόγηση κινδύνου στο επίπεδο του ελέγχου υπάρχουν δύο έγκυρες μέθοδοι:
Μέθοδος βασικών στοιχείων (Key Item Method, KIM) ή Διάγραμμα αξιολόγησης χειρωνακτικής διακίνησης (Manual Handling Assessment Chart, MAC)
Και οι δύο μέθοδοι

σχεδιάζονται με σημείο αναφοράς την οδηγία του Συμβουλίου για τη χειρωνακτική διακίνηση φορτίων
βασίζονται σε εμβιομηχανικά, φυσιολογικά και ψυχοφυσιολογικά δομικά στοιχεία
δοκιμάζονται ως προς την εγκυρότητα και την αξιοπιστία τους
εφαρμόζονται για αρκετά χρόνια

Και οι δύο μέθοδοι αποφέρουν συγκρίσιμα αποτελέσματα.

Και οι δύο μέθοδοι είναι εργαλεία για την αξιολόγηση των κινδύνων σε συγκεκριμένες προβληματικές καταστάσεις – δεν ενδείκνυνται για την αξιολόγηση της καταπόνησης και της πίεσης που ασκείται κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης εργάσιμης ημέρας ή ολόκληρου του εργασιακού βίου. Στην περίπτωση σύνθετων ή συχνά μεταβαλλόμενων εργασιακών καθηκόντων η χρήση τους είναι από ελάχιστα έως καθόλου δυνατή.

Παρατηρήσεις

Βάσει της αξιολόγησης κινδύνου στο επίπεδο του ελέγχου καθορίζονται χαρακτηριστικά του σωματικού φόρτου, επισημαίνονται προβληματικές καταστάσεις και υποδεικνύονται πιθανές δράσεις.
Αρχή: τα σημαντικά χαρακτηριστικά των εργασιών κατατάσσονται μέσω ειδικής κλίμακας διαβάθμισης και λαμβάνουν βαθμολογία επικινδυνότητας.
Όπως και στο επίπεδο I, λαμβάνονται υπόψη διάφορα χαρακτηριστικά πίεσης που ενέχει η χειρωνακτική διακίνηση φορτίων:

Εμβιομηχανική καταπόνηση οστών, αρθρώσεων και μυών ως αποτέλεσμα των δυνάμεων που πρέπει να ασκηθούν για την πραγματοποίηση της εκάστοτε ενέργειας δυνάμεων και αφύσικων στάσεων του σώματος
Μυϊκή κόπωση ως αποτέλεσμα εντατικής, συχνής ή παρατεταμένης άσκησης δύναμης
Καταπόνηση του καρδιαγγειακού συστήματος λόγω βαριάς σωματικής εργασίας
Κίνδυνος για την υγεία λόγω χαρακτηριστικών του φορτίου (ογκώδες, ολισθηρό, υπερβολικά μεγάλο)
Κίνδυνος ατυχήματος λόγω χαρακτηριστικών του φορτίου (υπερβολικά βαρύ, καυτό, αιχμηρό, μετατοπίσιμο)
Κίνδυνος ατυχήματος λόγω χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος εργασίας (δάπεδο ανώμαλο ή ολισθηρό, περιορισμένος χώρος για την κίνηση των εργαζομένων, εμπόδια, ανεπαρκής φωτισμός)

Η βαθμολογία επικινδυνότητας αντικατοπτρίζει την πιθανότητα μυοσκελετικής υπερφόρτισης. Όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος. Η πιθανότητα μυοσκελετικής υπερφόρτισης αναφέρεται σε υγιείς εργαζόμενους με κανονική εκπαίδευση.
Για την αξιολόγηση των προσωπικών κινδύνων που διατρέχει ένας εργαζόμενος πρέπει να ληφθούν υπόψη περαιτέρω παράγοντες. Ο εργαζόμενος μπορεί να διατρέξει κίνδυνο στις εξής περιπτώσεις:

ακατάλληλη σωματική διάπλαση για την εκτέλεση της συγκεκριμένης εργασίας,
ακαταλληλότητα των ενδυμάτων, των υποδημάτων ή άλλων προσωπικών ειδών που φέρει ο εργαζόμενος,
ανεπάρκεια ή ακαταλληλότητα των γνώσεων ή της εκπαίδευσης.

Για να γίνει ανάλυση στην οποία θα λαμβάνονται υπόψη πολλές παράμετροι, μπορούν να ληφθούν ταυτόχρονα υπόψη τα διάφορα στοιχεία που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ.

Συμβουλές προς τους χρήστες

Η ακριβής μέτρηση των δεδομένων εισόδου είναι θεωρητικά εφικτή. Στην πράξη, ορισμένα χαρακτηριστικά μπορούν να μετρηθούν εύκολα, ενώ ορισμένα άλλα δεν είναι μετρήσιμα. Το βάρος των φορτίων μπορεί να μετρηθεί με ζυγό ελατηρίου, και ο αριθμός των διακινήσεων είναι μετρήσιμος. Ωστόσο η μέτρηση της δύναμης που πρέπει να ασκηθεί για την πραγματοποίηση της εκάστοτε ενέργειας, της αντίστασης της τριβής ή των στάσεων του σώματος είναι πολύπλοκη και δαπανηρή.
Για την εξασφάλιση ισοδύναμου επιπέδου ακρίβειας χρησιμοποιείται η αρχή της λελογισμένης ασάφειας: όλα τα χαρακτηριστικά κατατάσσονται βάσει ειδικών κλιμάκων διαβάθμισης, λαμβάνοντας από μια ελάχιστη έως μια μέγιστη τιμή. Στην περίπτωση του επιπέδου ελέγχου, ο τρόπος αυτό εξασφαλίζει επαρκή ακρίβεια.
Κατά την ερμηνεία της βαθμολογίας επικινδυνότητας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο περιορισμένος βαθμός ακρίβειας. Τα σημεία στα οποία επικεντρώνεται η προσοχή είναι οι προβληματικές καταστάσεις και οι τομείς κινδύνου και όχι η επιμέρους βαθμολογία επικινδυνότητας. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζονται επαρκείς αξιολογήσεις κινδύνου για τις περισσότερες από τις εργασίες. Σε ορισμένες περιστάσεις η αξιολόγηση κινδύνου στο επίπεδο αυτό δεν είναι επιτυχής. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν δύο δυνατότητες:

Σε περίπτωση ασά%