Typy umów o pracę

Umowy o pracę można zawierać:

a) na czas nieokreślony,
b) na czas określony,
c) na czas wykonania określonej pracy,
d) na czas określony w celu zastępstwa nieobecnego pracownika.

Każda z wyżej wymienionych umów może być poprzedzona umową na okres próbny, nieprzekraczający trzech miesięcy.

UWAGA

W literaturze i orzecznictwie przyjęło się, że umowa o pracę, która nie została zawarta jako umowa terminowa, jest ze swej istoty umową na czas nieokreślony, nawet jeżeli nie została tak nazwana.

1. Umowa na czas nieokreślony może być przekształcana na mocy porozumienia stron w umowę na czas określony lub w umowę na czas wykonywania określonej pracy. Strony nie mogą natomiast przekształcić umowy na czas nieokreślony w umowę na okres próbny. Okres ten może poprzedzać zawarcie kolejnej umowy, ale nigdy odwrotnie.

2. Umowa na czas określony jest jedną z terminowych umów o pracę. Zawierana jest bądź do końca okresu ustalonego kalendarzowego, bądź do dnia dającego się w czasie oznaczyć przez wskazanie faktu, który powinien nastąpić w przyszłości.
3. Strony mogą dopuścić możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, zawartej na czas określony dłuższy niż sześć miesięcy, przewidując dopuszczalność jej wypowiedzenia z zachowaniem dwutygodniowego okresu.
4. Umowa o pracę zawarta na czas określony może ulec wcześniejszemu rozwiązaniu w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Każda ze stron może ją wtedy rozwiązać za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 411 § 2 kp). Może ulec także przedłużeniu z mocy prawa jeżeli (zgodnie z art. 177 § 3 kp) jest zawarta z pracownicą w ciąży i ulegałaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży.
5. Umowa na czas zastępstwa nieobecnego pracownika jest szczególną odmianą umowy na czas określony. Umowy takie mogą być rozwiązane na mocy porozumienia stron lub bez wypowiedzenia, gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy w tym trybie. Umowa na zastępstwo nie ulega – w odróżnieniu od typowej umowy na czas określony – przedłużeniu do dnia porodu, jeżeli ulegałaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży pracownicy.
6. Umowa na czas wykonania określonej pracy jest kolejną odmianą umowy terminowej. Umowę taką strony zawierają na okres potrzebny do zrealizowania określonego zadania, na przykład wybudowania obiektu, wykonania prac remontowych, zbioru plonów w gospodarstwie rolnym. Umowę taką można wypowiedzieć w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Nie ma natomiast prawnej możliwości wcześniejszego jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem.
7. Umowa na okres próbny jest zawierana w przypadkach, gdy jedna albo obie strony przed podjęciem decyzji o nawiązaniu stosunku pracy chcą poznać warunki przyszłego wykonywania pracy oraz wzajemne prawa i obowiązki w miejscu pracy. Zawarcie takiej umowy jest pozostawione swobodzie stron. Kodeks zastrzega tylko, że umowa o pracę zawarta na okres próbny może jedynie poprzedzać zawarcie umowy definitywnej (na czas nieokreślony, na czas określony, lub wykonania określonej pracy) oraz, że okres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy.

Zawarcie trzech kolejnych umów o pracę na czas określony

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 251 § 1 kp zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła jednego miesiąca.

Zakaz aneksowania

Uzgodnienie między stronami w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy uważa się za zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony.

Nie dotyczy
Zasada zakazu zawierania trzech umów na czas określony następujący bezpośrednio po sobie nie dotyczy umów o pracę na czas określony zawartych:

1) w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
2) w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym albo zadań realizowanych cyklicznie.

Umowa o pracę

1. Przepis art. 29 kodeksu pracy określa: 1) wymagania, jakim powinna odpowiadać treść każdej umowy o pracę oraz 2) formę, w jakiej umowa ta powinna być zawarta. Umowa o pracę powinna być zawarta w formie pisemnej. Forma ta nie jest zastrzeżona w Kodeksie pracy pod rygorem nieważności. Jeśli pracodawca nie zachowa takiej formy, ma obowiązek potwierdzenia pracownikowi na piśmie, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy, rodzaju umowy i jej warunków. Niedopełnienie przez pracodawcę obowiązku potwierdzenia na piśmie rodzaju umowy i jej warunków nie jest przyczyną nieważności faktycznie zawartej umowy. Kodeks pracy nie przewiduje takiej sankcji, a zgodnie z art. 73 § 1 kc, który ma tu zastosowanie na mocy art. 300 kp, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności.
2. Umowa o pracę powinna określać rodzaj wykonywanej pracy, który powinien być wskazany w sposób nie budzący wątpliwości. Przez „rodzaj pracy” rozumie się typ czynności składających się na umówioną pracę. Wskazanie ogólnie jakiegoś zawodu jako rodzaju pracy nie jest wystarczające.
3. Pojęcie „miejsca pracy” nie zostało określone w kodeksie pracy. W literaturze pod tą nazwą rozumiana jest jednostka przestrzeni, gdzie pracownik stale rozpoczyna i kończy codzienną pracę. Nie musi to być miejsce, gdzie pracodawca ma swoją siedzibę. Od tak określonego miejsca pracy, będącego jednym z warunków umowy o pracę, należy odróżnić miejsce wypełniania obowiązków pracowniczych, które usytuowane jest bądź to w zakładzie pracy, bądź poza jego siedzibą, gdy pracownik wykonuje prace wymagające przemieszczania się w przestrzeni. Dotyczy to na przykład kierowców i personelu latającego.
4. W każdej umowie o pracę powinno zostać wskazane wynagrodzenie, które należy tak określić, aby sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia był oczywisty i mógł po zakończeniu jednego okresu płatności odpowiadać określonej kwocie dla konkretnego pracownika.

Rozwiązywanie umów o pracę

Kiedy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm.) będą miały miejsce zwolnienia grupowe, a kiedy indywidualne?

Czy z pracownikiem, który przebywa na zwolnieniu lekarskim można rozwiązać umowę o pracę w trybie tzw. zwolnienia grupowego?

Czy ustawowe ograniczenie maksymalnej wysokości odprawy pieniężnej obowiązuje także w sytuacji, gdy zakładowy układ zbiorowy pracy przewiduje w przypadku "zwolnień grupowych" dużo wyższe odprawy niż przewiduje ustawa?

Kiedy pracownikowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej?

W jakiej wysokości oraz w jakich terminach należy wypłacać odprawy pieniężne?

Czy w przypadku gdy pracownik, który otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę w ramach tzw. "zwolnień grupowych", zwróci się na piśmie do pracodawcy o skrócenie okresu wypowiedzenia z 3 do 2 miesięcy, w dalszym ciągu będzie miał prawo do odprawy?

Pracodawca likwiduje firmę. Czy pracownikowi posiadającemu umowę o pracę zawartą na czas określony przysługuje odprawa pieniężna w związku z rozwiązaniem stosunku pracy?

Czy w przypadku przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy pracownikom tej części zakładu należy się odprawa pieniężna?

Od 2 lat przebywam na urlopie wychowawczym. Niedawno otrzymałam wypowiedzenie umowy o pracę z powodu likwidacji zakładu pracy. Czy należy mi się odprawa pieniężna?

Czy po 1 czerwca 2004 r. można rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem, któremu brakuje 3 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Czy pracownik taki podlega ochronie wynikającej z art. 39 Kodeksu pracy?

Pracodawca ma poważne problemy finansowe, prawdopodobnie będzie likwidował zakład pracy. Czy w przypadku gdy sam rozwiążę umowę o pracę za wypowiedzeniem przysługuje mi prawo do odprawy pieniężnej ?

Nawiązywanie umów o pracę

Pracuję u mojego pracodawcy od 2 miesięcy i do tej pory nie otrzymałem umowy o pracę. W jakim terminie pracodawca powinien zawrzeć z pracownikiem umowę o pracę i jakie warunki musi spełniać taka umowa?

<<< wstecz