Państwowa Inspekcja Pracy

  • RSS
  • Wersja tekstowa
18.05.2021

Kiedy pracownikowi przysługuje prawo do tzw. odprawy ekonomicznej?

Możliwość uzyskania przez pracownika świadczenia pieniężnego w związku z rozwiązaniem umowy o pracę wynika z ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2018 r. poz. 1969 ze zm.) – dalej zwanej u.s.z.r. Wysokość tzw. odprawy ekonomicznej jest zależna wyłącznie od stażu pracy w danym zakładzie pracy  i zgodnie z art. 8 u.s.z.r. wynosi odpowiednio równowartość 1-miesięcznego wynagrodzenia (w przypadku stażu pracy poniżej 2 lat), 2-miesięcznego wynagrodzenia (w przypadku stażu powyżej 2 lat, a mniej niż 8 lat), oraz 3-miesięcznego wynagrodzenia (w przypadku stażu pracy powyżej 8 lat). Roszczenie o zapłatę odprawy staje się wymagalne w ostatnim dniu trwania umowy o pracę i już wtedy powinno być pracownikowi wypłacone.

Co ważne, pracownik może mieć prawo do odprawy w przypadku rozwiązania umowy  o pracę w ramach tzw. zwolnień grupowych (art. 1 u.s.z.r.), jak również w ramach zwolnienia indywidualnego (art. 10 u.s.z.r.). Uzyskanie prawa do odprawy jest uwarunkowane łącznym spełnieniem trzech przesłanek tj.:

  • po pierwsze, pracodawca musi zatrudniać powyżej 20 pracowników w momencie składania pracownikowi oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy lub podpisywania zgodnego oświadczenia w sprawie rozwiązania umowy,
  • po drugie, musi dojść do rozwiązania umowy o pracę w trybie porozumienia stron lub  w trybie wypowiedzenia umowy przez pracodawcę,
  • po trzecie, wyłączną przyczyną rozwiązania umowy musi być przyczyna niedotycząca pracownika (m.in. przyczyna ekonomiczno-finansowa lub organizacyjno-strukturalna, taka jak likwidacja stanowiska pracy, restrukturyzacja zakładu pracy, upadłość lub likwidacja pracodawcy). Wobec tego, prawa do odprawy nie uzyska pracownik, po którego stronie stoi przyczyna rozwiązania umowy o pracę (np. nieefektywność w pracy, niewykonanie polecenia pracodawcy lub utraty uprawnień do wykonywania pracy).