Państwowa Inspekcja Pracy

  • RSS
  • Wersja tekstowa
30.06.2021

U którego pracodawcy nauczyciel mający status emeryta ma prawo do świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w sytuacji, kiedy po rozwiązaniu umowy ze szkołą macierzystą podjął zatrudnienie w innej placówce oświatowej ?

Zgodnie z art. 53 ustawy z  26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, nauczyciele, pracownicy niepedagogiczni szkoły oraz nauczyciele i pracownicy emeryci i renciści szkoły mają prawo do korzystania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych utworzonego na podstawie ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – dalej u.z.f.s.s. Rodzaje świadczeń wypłacanych z zakładowego funduszu świadczeń  socjalnych oraz szczegółowe zasady ich przyznawania określa regulamin funduszu, działający w danej placówce i ustalany na podstawie art. 8 ust. 2 u.z.f.s.s. Zgodnie z art. 2  pkt 5 u.z.f.s.s osobami uprawnionymi do korzystania z Funduszu są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści - byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2 u.z.f.s.s., prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu.

Powyższa ustawa nie definiuje jednak pojęcia " emeryt/rencista - były pracownik". Sąd Najwyższy w uchwale z 15 listopada 1991 r., (sygn. akt: I PZP 56/91) stwierdził, że zaprzestanie pracy u danego pracodawcy i przejście na emeryturę sprawia, że pracownik staje się emerytem – byłym pracownikiem tego pracodawcy i od niego należą mu się świadczenia jako emerytowi - byłemu pracownikowi. Zatem emeryt ma prawo do świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych u tego pracodawcy, u którego był ostatnio zatrudniony. W uzasadnieniu uchwały dodatkowo Sąd Najwyższy określił, że emeryt będący pracownikiem nie może korzystać ze świadczeń realizowanych w dwóch zakładach pracy, chyba że np. pracownik jest w tym samym czasie zatrudniany u więcej niż jednego pracodawcy. Jeżeli jednak nie zachodzi sytuacja równoczesnego zatrudnienia  w więcej niż jednym zakładzie pracy, to należą się świadczenia tylko od jednego zakładu pracy. Sąd Najwyższy odrzucił także możliwość wyboru przez emeryta zakładu pracy, od którego będzie się on domagał świadczeń z funduszu socjalnego, gdyż stawiałoby go to w pozycji bardziej uprzywilejowanej niż ta, w której znajdują się pracownicy. Jeżeli po rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem w związku z przejściem na emeryturę, osoba ta podejmuje kolejne zatrudnienie, wówczas świadczenia z funduszu socjalnego przysługują tej osobie u pracodawcy, u którego jest zatrudniona. Natomiast po zakończeniu stosunku pracy u danego pracodawcy i ponownym przejściu na emeryturę, emeryt będzie uprawniony do świadczeń socjalnych u tego pracodawcy, u którego ostatnio był zatrudniony. Jak wynika z przywołanej uchwały Sądu Najwyższego emeryt to osoba, która posiada wyłącznie status emeryta, a nie podwójny status – emeryta i pracownika. Należy ponadto zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie prezentowany jest ugruntowany pogląd przewidujący możliwość kilkakrotnego przechodzenia na emeryturę. Przejście na emeryturę oznacza bowiem utratę statusu pracownika lub podwójnego statusu: pracownika i emeryta i uzyskanie wyłącznie statusu emeryta. Z kolei emeryt, który podjął pracę u nowego pracodawcy, z punktu widzenia świadczeń socjalnych traci status emeryta – byłego pracownika u poprzedniego pracodawcy. W uzasadnieniu wskazanej uchwały SN przyjął, iż nie jest zasadne twierdzenie, że dla emeryta jego byłym zakładem pracy jest tylko ten zakład,  z którego po raz pierwszy przeszedł na emeryturę. Zakładem tym jest zawsze ten zakład pracy, w którym emeryt był  ostatni raz zatrudniony i to niezależnie od tego, czy przeszedł on z niego na emeryturę po raz pierwszy, czy też było to przejście ponowne.

W sytuacji przedstawionej w treści  pytania nauczyciel po zakończeniu stosunku pracy w szkole macierzystej uprawniony jest do świadczeń z zakładowego funduszu socjalnego w drugiej szkole, w której pracował, po rozwiązaniu stosunku pracy ze szkołą macierzystą. Nauczyciel, który po rozwiązaniu umowy ze szkołą macierzystą podjął zatrudnienie w więcej niż jednej placówce oświatowej i nadal pozostaje w równoczesnym zatrudnieniu jest uprawniony do świadczeń socjalnych u wszystkich pracodawców, z którymi wiąże go aktualnie stosunek pracy.