• RSS
  • Wersja tekstowa
18.05.2021

Czy lekarz rodzinny lub pediatra może podpisać orzeczenie dotyczące braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy w charakterze stażysty w filmie/serialu/reklamie?(...)

Czy lekarz rodzinny lub pediatra może podpisać orzeczenie dotyczące braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy w charakterze stażysty w filmie/serialu/reklamie? Nie istnieją żadne czynniki szkodliwe lub uciążliwe, dziecko ma 11 lat. Czy musi to być poradnia psychologiczno – pedagogiczna, czy może być psycholog lub pedagog szkolny ?

 

Zgodnie z art. 3045 § 1 Kodeksu pracy wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16 roku życia jest dozwolone wyłącznie na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową i zezwolenia właściwego inspektora pracy. Stosownie do art. 3045 § 2 k.p. właściwy inspektor pracy wydaje zezwolenie, o którym mowa w § 1, na wniosek podmiotu określonego w tym przepisie. Zgodnie z art. 3045 § 3 k.p. właściwy inspektor pracy odmawia wydania zezwolenia, jeżeli wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych w zakresie przewidzianym w § 1:

1) powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego dziecka;

2) zagraża wypełnianiu obowiązku szkolnego przez dziecko.

Stosownie natomiast do art. 3045 § 4 k.p. podmiot, o którym mowa w § 1, dołącza do wniosku

o wydanie zezwolenia:

1) pisemną zgodę przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie przez

dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

2) opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

3) orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko

pracy lub innych zajęć zarobkowych;

4) jeżeli dziecko podlega obowiązkowi szkolnemu - opinię dyrektora szkoły, do której dziecko

uczęszcza, dotyczącą możliwości wypełniania przez dziecko tego obowiązku w czasie

wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć zarobkowych.

W zakresie wymogu dołączenia orzeczenia lekarza stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych przepisy nie precyzują, który lekarz jest właściwy do wydania takiego orzeczenia. Przeważa stanowisko, że w tym zakresie zastosowanie znajdą zasady ogólne, w tym dotyczące badań profilaktycznych pracowników określone w art. 229 kodeksu pracy oraz przepisy wykonawcze tj. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U.2016 poz. 2067).

W związku z powyższym orzeczenie to powinien wydać lekarz uprawniony do przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników (lekarz medycyny pracy). Przemawia również za tym to, że im młodsza osoba podejmująca pracę, tym większa powinna być ochrona jej zdrowia i wyższe wymagania kwalifikacyjne lekarza. Skoro do orzekania o dopuszczeniu do pracy pracowników pełnoletnich oraz pracowników młodocianych (osoba która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat) potrzebne są kwalifikacje w zakresie medycyny pracy, to tym bardziej takie kwalifikacje są potrzebne do orzekania wobec młodszych dzieci, przy dopuszczaniu ich do pracy. A zatem w przypadku określonym w piśmie jeżeli dziecko ma 11 lat i będzie wykonywać pracę w charakterze statysty w filmie (serialu), reklamie, orzeczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy powinien wydać lekarz medycyny pracy. Pojawiają się jednak odmienne stanowiska zgodnie, z którymi wskazane orzeczenie winno jedynie spełniać wymagania z art. 3045 k.p., czyli stwierdzać, że nie występują przeciwwskazania zdrowotne u dziecka i mógłby je wydać każdy lekarz.

Zgodnie z tymi stanowiskami przepis art. 3045 k.p. wprowadza ogólną regulację, natomiast w/w rozporządzenie dotyczące młodocianych i dorosłych, nie jest dostosowane do specyficznych sytuacji związanych z zatrudnieniem dzieci. Ustawodawca nie zróżnicował w art. 3045 k.p. wymagań dotyczących omawianego orzeczenia lekarskiego stwierdzając, że winno zawierać jedynie oświadczenie o braku zdrowotnych przeciwwskazań do zatrudnienia dziecka. Można uznać, że określona została w ten sposób minimalna treść merytoryczna wskazanego dokumentu. Zgodnie z tym stanowiskiem inspektor pracy może przykładowo uznać, że wyczerpująco wyjaśnia kwestię zdrowia dziecka młodszego lub niemowlęcia orzeczenie pediatry, natomiast dziecka starszego – orzeczenie lekarza medycyny pracy. Może on też nie powziąć wątpliwości, nawet jeżeli orzeczenie zostało wydane przez lekarza medycyny rodzinnej. Podobnie inspektor może uznać za wystarczające proste stwierdzenie, że nie występują przeciwskazania do rozpoczęcia zatrudnienia przez dziecko.

Należy jeszcze zwrócić uwagę, na szczególne uregulowania dotyczące przeprowadzania badań profilaktycznych w okresie epidemii. W przepisach ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.), przewidziano dopuszczalność honorowania orzeczeń lekarskich wydanych przez innego lekarza niż lekarz ze specjalizacją medycyny pracy, w przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego. Zgodnie z art. 12a ust. 3 tej ustawy, orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 180 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu epidemii. Lekarz ten może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie w trybie określonym w art. 2 ust. 4 ustawy z 5.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Do orzeczenia lekarskiego stosuje się odpowiednio art. 2 pkt 6 ustawy z 28.04.2011r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2020r. poz. 702 ze zm.). W związku z powyższym obecnie w okresie pandemii w przypadku braku dostępności do lekarza medycyny pracy orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy może wydać inny lekarz (np. pediatra). Cytowany wyżej przepis art. 3045 § 4 pkt 2 wyraźnie stanowi, że do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć opinię poradni psychologiczno – pedagogicznej. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 01.02.2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. poz. 199, ze zm.), poradnia wydaje opinie w sprawach określonych w ustawie z 07.09.1991 r. o systemie oświaty, w ustawie z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe, w ustawie z 26.06.1974 r. - Kodeks pracy oraz w przepisach wydanych na podstawie tych ustaw. Zatem do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć zgodnie z art. 3045 § 4 pkt 2 k.p., opinię poradni psychologiczno – pedagogicznej; nie może to więc być opinia psychologa lub pedagoga szkolnego.