01.02.2018 Artykuł archiwalny

Wyzysk sklepowy

OPOLSKIE. Nakazem płacowym na kwotę 20 tys. złotych, 6 tysiącami grzywny i zawiadomieniem prokuratury o podejrzeniu popełnienia kilku przestępstw przez pracodawcę zakończyła się kontrola w jednej z sieci sklepów spożywczych.

W okresie od 3 maja 2017r. do 8 grudnia 2017r. inspektor pracy z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu przeprowadził kontrolę siedmiu sklepów spożywczych należących do jednego pracodawcy. Początkowo kontrola objęła jedną placówkę handlową w Opolu, jednak w związku z napływającymi skargami pracowników, czynności rozszerzono na pozostałe sklepy, prowadzone przez tego samego pracodawcę w okolicznych miejscowościach.

Analiza dokumentacji oraz przesłuchania świadków dokonane przez kontrolującego wykazały, iż pracodawca rażąco naruszał przepisy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz bhp. Ustalono m. in.:

- 11 przypadków nielegalnego powierzania pracy, obejmujących od kilku tygodniu do kilku miesięcy,

- rażące naruszenia przepisów o czasie pracy (m. in. odpoczynków dobowych i tygodniowych, zasady pięciodniowego tygodnia czasu pracy), z czego najbardziej jaskrawym był przypadek pracownika niepełnosprawnego zaliczonego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, który wykonywał pracę po 17 godzin na dobę, zamiast maksymalnie 7.

- niewypłacenie pracownikom wynagrodzenia za pracę, dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych, porze nocnej, dodatków za pracę w niedzielę i święta, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

W trakcie kontroli stwierdzono, iż pracodawca celowo nie wydawał zwolnionym pracownikom świadectw pracy, przez co nie mogli się oni zarejestrować w Powiatowym Urzędzie Pracy, a tym zostali pozbawieni środków do życia.

Pracownicy nie byli zgłaszani do ubezpieczenia społecznego. W przypadku pracowników legalnie wykonujących pracę pracodawca nieterminowo opłacał składki na Fundusz Pracy. 

Ustalono również przypadki niezgodnego z prawem dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę.

W przypadku zatrudnienia kobiety, która następnie dostarczyła zaświadczenie o ciąży, nie przedłużono umowy o pracę do dnia porodu.

Kontrole sklepów przeprowadzone w święta wykazały, iż pracę w tych dniach wykonywały osoby, z którymi zawarto umowy zlecenia. Praktyka taka była stosowana w celu ominięcia zakazu pracy w święto w placówkach handlowych.

W jednym z przypadków stwierdzono, iż obsługę sklepu (w tym sprzedaż alkoholu i wyrobów tytoniowych) prowadziła nieletnia. O ustaleniach tych poinformowano Policję.

Stwierdzono liczne przypadki podrabiania podpisów na dokumentach: umowach o pracę, listach płac, świadectwach pracy. Pracodawca w sposób uporczywy utrudniał czynności służbowe inspektora pracy – w trakcie kontroli skierowano 12 pisemnych żądań.

Ponadto ustalono na podstawie przesłuchań świadków, że pracodawca podawał się za funkcjonariusza Policji, co miało wystraszyć pracowników i zniechęcić do złożenia skargi do Państwowej Inspekcji Pracy bądź pozwów do sądu.

W wyniku ustaleń kontrolnych inspektor pracy wydał:

  • nakaz płatniczy obligujący do wypłaty wynagrodzeń za pracę, ekwiwalentów za urlop i ekwiwalentów za pranie i konserwację odzieży dla 13 pracowników na łączną kwotę ok. 20 000 zł,
  • w trakcie kontroli na polecenie inspektora wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla 6 pracowników na kwotę ok. 3 700 zł,
  • w trakcie kontroli pracodawca potwierdził zatrudnienie dla 2 pracowników poprzez wydanie świadectw pracy i dokonanie zgłoszenia do ZUS.

W zakresie pozostałych 10 przypadków wykonywania pracy bez umowy skierowano wniosek w wystąpieniu obligujący do potwierdzenia zatrudnienia, wypłaty należnych świadczeń, zgłoszenia do ZUS. W przypadku braku realizacji tego wniosku skierowane zostaną pozwy o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Ponadto w wystąpieniu, które zawierało 44 wnioski zobligowano pracodawcę m. in. do wydania świadectw pracy, naliczenia i niezwłocznej wypłaty ekwiwalentu za urlop, naliczenia i niezwłocznego wypłacenia wynagrodzenia i innych świadczeń pracowniczych osobom, które wykonywały pracę nielegalnie, naliczenia i odprowadzenia składek na Fundusz Pracy, naliczenia i niezwłocznego wypłacenia wynagrodzenia wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej oraz w niedzielę i święta, naliczenia i wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za używanie własnej odzieży i obuwia, zaprzestania praktyki zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, powinna być zawarta umowa o pracę, wypłacenia zleceniobiorcy kwoty wynikającej z ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

W związku ze stwierdzonymi wykroczeniami skierowano wniosek o ukaranie do sądu, zawierający 13 zarzutów, dot. m. in. niewykonania decyzji inspektora pracy, braku szkoleń bhp i badań lekarskich, rażącego naruszania przepisów przy rozwiązywaniu umów o pracę, zatrudnianiu w święto w placówkach handlowych. Pracodawca przyznał się do zarzucanych czynów i złożył oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się karze grzywny w wysokości 6 000 zł.

W zakresie podejrzenia popełnienia przestępstw skierowane zostało zawiadomienie do prokuratury. W zawiadomieniu ujęto 6 przestępstw określonych w kodeksie karnym, polegających na:

  1. złośliwym i uporczywym naruszaniu praw pracowniczych, tj. przestępstwa określonego w art. 218 § 1a Kodeksu karnego,
  2. naruszaniu przepisów prawa o ubezpieczeniach społecznych, poprzez nie zgłaszanie wymaganych danych oraz zgłaszanie nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość, tj. przestępstwa określonego w art. 219 Kodeksu karnego,
  3. utrudnianiu wykonywania czynności służbowych inspektora pracy, tj. przestępstwa określonego w art. 225 § 2 Kodeksu karnego,
  4. podrabianiu dokumentów związanych z zatrudnieniem pracowników oraz wypłacanymi świadczeniami wynikającymi ze stosunku pracy, tj. przestępstwa określonego w art. 270 § 1 Kodeksu karnego,
  5. poświadczenia nieprawdy w okazanej ewidencji czasu pracy, tj. przestępstwa określonego w art. 271 § 3 Kodeksu karnego,
  6. podawaniu się za funkcjonariusza Policji, tj. przestępstwa określonego w art. 227 Kodeksu karnego.

Zawiadomienia do prokuratury skierowane zostały również w przypadkach, w których powzięto uzasadnione podejrzenie, że osoby świadczące pracę złożyły fałszywe zeznania bądź utrudniały działalność inspektora pracy.




  • banner120701
  • banner177694
  • banner178526
  • banner111644
  • banner175199
  • banner200692
  • banner200693
  • banner186222
  • banner199867
  • banner201670
  • banner172098