03.10.2018 Artykuł archiwalny

Zaległości urlopowe w samorządach - wyniki kontroli

W okresie od 1 stycznia 2018 r. do 20 września 2018 r. inspektorzy pracy przeprowadzili w 740 jednostkach samorządu terytorialnego kontrole ukierunkowane na sprawdzenie zaległości urlopowych marszałków, starostów, prezydentów, burmistrzów, wójtów i ich zastępców.

Ujawnione zaległości urlopowe dotyczyły łącznie 522 osób, w tym 223 wójtów, 103 burmistrzów, 59 zastępców burmistrzów, 41 starostów, 38 zastępców wójtów, 22 wicestarostów, 17 zastępców prezydentów miast, 13 prezydentów miast oraz 3 marszałków województw i 3 wicemarszałków.

Łączna liczba zaległości urlopowych wyniosła 12 364 dni (średnio 23,7 dnia na osobę).

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami prawa inspektorzy pracy skierowali 859 wniosków w wystąpieniach oraz 11 poleceń ustnych.

W wyniku ujawnionych wykroczeń przeciwko prawom pracownika na winnych nałożyli 92 mandaty na łączną kwotę 106,5 tys. zł, skierowali 4 wnioski o ukaranie do sądu; wobec 210 osób zastosowali środki oddziaływania wychowawczego (pouczenie, ostrzeżenie, zwrócenie uwagi).

*********************

Regulacje prawne dotyczące urlopów wójtów, burmistrzów, prezydentów miast

Kwestie związane z zatrudnianiem pracowników samorządowych reguluje ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 902) oraz przepisy Kodeksu pracy, co wynika z art. 43 ustawy, który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu pracy.

Z uwagi na to, iż ustawa o pracownikach samorządowych nie określa zasad nabycia i udzielania urlopów, to w odniesieniu do pracowników samorządowych stosuje się w tym zakresie przepisy Kodeksu pracy.

Stosownie do przepisu art. 152 K.p. w trakcie trwania zatrudnienia pracownicy mają prawo do corocznego urlopu wypoczynkowego, który co do zasady powinien być udzielony w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo (art. 161 K.p.). Jeżeli pracownik nie mógł wykorzystać urlopu wypoczynkowego w tym roku, w którym nabył do niego prawo, to pracodawca jest obowiązany udzielić tego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 168 k. p.).

 W kwestii uprawnień pracodawcy do wyznaczenia terminu wykorzystywania zaległego urlopu wypowiedział się Sąd Najwyższy. I tak, w wyroku z dnia 2 września 2003 r. (I PK 403/02, OSNP 2004, Nr 18, poz. 310) Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 168 K.p. urlopu niewykorzystanego zgodnie z planem urlopów należy pracownikowi udzielić najpóźniej do końca pierwszego kwartału (obecnie do 30 września) następnego roku kalendarzowego. W takim przypadku, pracodawca nie ma obowiązku uzgadniania z pracownikiem terminu wykorzystania urlopu, lecz musi mu go udzielić w terminie określonym w powołanym przepisie. Podobnie Sąd Najwyższy orzekł w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. (I PK 124/05, OSNP 2006, Nr 23-24, poz. 354) uznając, że zastosowanie art. 168 K.p. nie wymaga zgody pracownika.

 Problemy związane z wykorzystywaniem urlopów wypoczynkowych „na bieżąco” pojawiają się w przypadku wójtów gmin (burmistrzów, prezydentów miast). Osoby te są pracownikami samorządowymi zatrudnionymi na podstawie wyboru. Nie mają oni bezpośredniego przełożonego, bowiem sami wykonują obowiązki pracodawcy wobec podległych pracowników. Natomiast zgodnie z art. 8 ustawy o pracownikach samorządowych pracodawcą wójta jest urząd gminy. Czynności z zakresu prawa pracy wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta) związane z nawiązywaniem i rozwiązywaniem stosunku pracy wykonuje przewodniczący rady gminy, a pozostałe czynności – także związane z udzielaniem urlopuwyznaczona przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) osoba zastępująca lub sekretarz gminy.

 Stąd w przypadku niewykorzystania urlopu w ciągu roku kalendarzowego osoba wyznaczona przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta, starostę) ma prawo skierować wójta na urlop w terminie do końca 30 września następnego roku.

 Urlopy niewykorzystane w trakcie kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), które nie uległy przedawnieniu, przekształcają się w prawo do ekwiwalentu po rozwiązaniu stosunku pracy, co następuje z chwilą wygaśnięcia mandatu (art. 73 § 2 k.p.).

 Nieudzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego jest wykroczeniem z art. 282 § 1 pkt 2 Kp. zagrożonym karą grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł. W praktyce wykroczenia tego może dopuścić się tylko pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu, na której spoczywa obowiązek realizowania praw pracowniczych wymienionych w tym przepisie. W odniesieniu do burmistrzów, wójtów, prezydentów miast, będzie to osoba wyznaczona przez burmistrza (wójta, prezydenta miasta), w trybie ustawy o pracownikach samorządowych. W przypadku niewyznaczenia takiej osoby odpowiedzialność spoczywać będzie na sekretarzu gminy.




  • banner120701
  • banner177694
  • banner178526
  • banner111644
  • banner175199
  • banner200692
  • banner200693
  • banner186222
  • banner199867
  • banner201670
  • banner172098