Do 25 sierpnia 2026 r. Główny Inspektor Pracy wydał dziewięć interpretacji indywidualnych w odpowiedzi na wnioski przedsiębiorców, którzy chcieli się upewnić, że prawidłowo stosują kontrakty cywilnoprawne. Większość interpretacji dotyczyła przyszłych, jeszcze nienawiązanych, a dopiero planowanych umów. Tylko w czterech przypadkach stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za zgodne z prawem.
Chciałbym podkreślić, że stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej oparte jest na treści wniosku. Interpretacja potwierdzająca prawidłowość stosowania kontraktu cywilnoprawnego wiąże inspektorów pracy podczas kontroli. Dzieje się tak wyłącznie, jeśli okoliczności współpracy opisane we wniosku o jej wydanie są zgodne z faktycznym sposobem stosowania i wykonywania takiej umowy. Choć złożenie wniosku o wydanie interpretacji nie oznacza automatycznej kontroli w podmiocie, który o nią wystąpił, inspektorzy pracy mogą jednak prowadzić kontrole umów, których takie interpretacje dotyczyły, np. w następstwie skarg zleceniobiorców, analizy ryzyka czy informacji napływających do Państwowej Inspekcji Pracy, wskazujących na wątpliwości co do prawidłowego stosowania takich umów. Stanie się tak, nawet jeśli podmiot uzyskał interpretację, z której wynika, że wybór umowy cywilnoprawnej lub B2B jest prawidłowy. Sprawdzimy wtedy, czy stan faktyczny opisany we wniosku o interpretację jest zgodny z rzeczywistym. Gdyby okazało się, że nie ma takiej zgodności i kontrolowany układa współpracę z osobą zatrudnioną w sposób inny niż opisany we wniosku, wskazujący na stosunek pracy, inspektor pracy może wtedy zastosować dostępne środki prawne w celu potwierdzenia faktycznego zatrudnienia pracowniczego.
Przypominam, że od 8 lipca 2026 r. Główny Inspektor Pracy uzyskał uprawnienie do wydawania w formie decyzji indywidualnych interpretacji w zakresie stosowania przepisów prawa pracy. Interpretacje te dotyczą ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu artykułu 22 § 1 Kodeksu pracy. Oznacza to, że podmiot stosujący kontrakty cywilnoprawne może zwrócić się z wnioskiem o wydanie takiej interpretacji, jeżeli chce zweryfikować, czy dokonał wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia w sposób prawidłowy. Składający wniosek powinien szczegółowo opisać w nim zasady organizowania współpracy z osobą zatrudnioną na podstawie takiej umowy oraz przedstawić własne stanowisko w sprawie. Co istotne, wnioski o interpretacje indywidualne mogą dotyczyć nie tylko obecnych umów, ale także tych, których zawarcie jest planowane w przyszłości. Najważniejsze jest, aby we wniosku szczegółowo został opisany sposób organizowania współpracy – nie tylko postanowienia umowy między stronami, ale także rzeczywiste warunki jej wykonywania. Informacje, które warto uwzględnić w opisie wniosku o interpretację, powinny dotyczyć przede wszystkim zasad podporządkowania zleceniobiorcy, organizowania jego pracy, rozliczania z jej efektów oraz faktycznej możliwości wyznaczenia przez zleceniobiorcę zastępcy.
