Kontrole Państwowej Inspekcji Pracy w firmach podczas upałów przyczyniły się do poprawy warunków w wielu miejscach pracy. Wskutek interwencji inspektorów pracownicy zyskali m.in. nieograniczony dostęp do wody pitnej, klimatyzowane miejsca do odpoczynku czy dodatkowe przerwy w pracy.
Podczas pierwszej fali upałów, która wystąpiła na przełomie czerwca i lipca 2026 r., do okręgowych inspektoratów pracy wpłynęło łącznie 212 skarg, zgłoszonych za pośrednictwem infolinii oraz kierowanych bezpośrednio do poszczególnych inspektoratów pracy. W kolejnych dniach skarg było zdecydowanie mniej. Łącznie do 7 sierpnia 2026 r. wpłynęło ok. 300 skarg.
– Przepisy o maksymalnych temperaturach w pracy wejdą w życie z początkiem przyszłego roku. Nie oznacza to jednak, że obecnie pracownicy są skazani na pracę w ekstremalnych warunkach, a pracodawcy nie mają żadnych obowiązków w tym zakresie. Państwowa Inspekcja Pracy reaguje na skargi dotyczące wykonywania pracy w temperaturach, które narażają życie i zdrowie pracowników – podkreśla Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń.
Szef Inspekcji wskazuje, że jedna ze skarg dotyczyła pracy na hali produkcyjnej w temperaturze aż 50 stopni. Maksymalny pomiar wskazywał ok. 35 stopni, ale praca odbywała się przy maszynach emitujących dodatkowe ciepło, co zwiększało uciążliwość pracy. Ponadto w pomieszczeniach przeznaczonych do odpoczynku temperatura była zbliżona do temperatury występującej na hali produkcyjnej.
– Bardzo ciężkie warunki pracy dotyczyły również operatorów żurawi – zwraca uwagę Główny Inspektor Pracy. – W jednej z kabin temperatura wyniosła nawet 35 stopni, co znacząco przekracza dopuszczalną granicę. W tym przypadku przepisy wyznaczają bowiem górny limit 28 stopni. Z trudem przychodzi mi o tym mówić, ale prawdopodobnie w następstwie prac prowadzonych w pełnym słońcu, w temperaturze ok. 38 stopni, zmarł pracownik wykonujący prace brukarskie. Postępowanie powypadkowe trwa.
Do 7 sierpnia 2026 r. podjęto kontrole w odniesieniu do większości skarg. Niemal 1/3 z nich została już zakończona, pozostałe są w toku. Realizację części z nich zaplanowano na najbliższy okres.
Zgłoszenia dotyczyły rozmaitych rodzajów działalności: hal magazynowych, supermarketów i galerii handlowych, zakładów produkcyjnych (m.in. mleczarni), szpitali, biur i urzędów, lokali gastronomicznych, placów budów. Zgłaszający najczęściej skarżyli się na zbyt wysoką temperaturę w miejscu pracy, brak napojów oraz niesprawną wentylację lub klimatyzację.
W przypadku części kontroli nie potwierdzono zgłoszeń. Gdy kontrole wykazywały nieprawidłowości, działania inspektorów ograniczały się do wydawania nakazów odnoszących się do uchybień, co do których istniały podstawy prawne.
Podczas kontroli inspektorzy pracy, pomimo braku norm prawnych odnoszących się do temperatur maksymalnych, dokonywali pomiarów temperatury w pomieszczeniach – w wielu przypadkach pomiary wskazywały na wartości temperatury przekraczające 30°C, a niekiedy nawet 35°C.
Najczęściej stwierdzane przez inspektorów pracy nieprawidłowości:
- brak oceny lub nieaktualna ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy;
- niezapewnienie napojów pracownikom oraz brak dokumentacji potwierdzającej konsultacje w tym zakresie zgodnie z obowiązującymi wymaganiami;
- awarie klimatyzacji i wentylacji lub zbyt mała wydajność wentylacji;
- brak odpowiednich urządzeń eliminujących nadmierne operowanie promieni słonecznych padających na stanowiska pracy, chroniących przed niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem;
- przekroczenia dopuszczalnej temperatury w kabinach operatorów żurawi wieżowych;
- nierealizowanie wewnętrznych procedur dotyczących pracy w okresie letnim.
Kontrole PIP w firmach podczas upałów przyczyniły się do poprawy warunków w wielu miejscach pracy. W związku z kontrolami inspektorów pracy pracodawcy podjęli działania, które miały na celu poprawę warunków pracy. Pracownikom zapewniono między innymi:
- nieograniczony dostęp do wody pitnej;
- klimatyzowane miejsca do odpoczynku;
- dodatkowe przerwy w pracy;
- zmianę organizacji pracy oraz skrócenie czasu pracy pracownikom narażonym na wysokie temperatury;
- środki ochrony i odzież oraz obuwie robocze odpowiednie do warunków atmosferycznych;
- osłony okienne umożliwiające skuteczne ograniczenie nasłonecznienia pomieszczeń;
- dodatkowe wentylatory lub klimatyzatory przenośne, a także montaż urządzeń umożliwiających regulację temperatury w pomieszczeniach;
- pojemniki przeznaczone do przechowywania i przenoszenia wody przeznaczonej do spożycia;
- informacje na tablicach ogłoszeń dotyczące udzielania pierwszej pomocy przy udarze cieplnym oraz możliwych do podjęcia działaniach profilaktycznych w tym zakresie.
